Çay kotasına karşı kadın dayanışması

  • kadın
  • 09:00 15 Eylül 2021
  • |
img

ARTVİN - Çaya uygulanan kotayla en çok kadın emeği sömürülüyor. Binbir zahmetle çay toplayan kadınlar, kotaya karşı dayanışma ağı ördü. 

Doğu Karadeniz Bölgesi’nin önemli tarımsal ürünlerinden olan çayda, 3’üncü hasat döneminde de sona yaklaşıldı. Fakat çay üreticisinin Mayıs ayından bu yana başlayan sorunları bitmiyor. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (ÇAYKUR) uyguladığı kota ve günlük kontenjan uygulamaları çayın açıklanan fiyatın çok altında satılmasına neden oluyor. 
 
AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “müjde” diye açıkladığı 4 TL’lik çay fiyatı aslında brüt 3,85 TL. Bunun yanında yapılan kesintilerle fiyat 3,75’e kadar düşüyor. Özel sektörde ise durum daha da kötü. Uygulanan kota ve kontenjandan kaynaklı çayın büyük bölümünü satın alan özel sektörde fiyat 2 buçuk TL’ye kadar iniyor. 
 
KADIN EMEĞİ SÖMÜRÜSÜ
 
Tüm bunların yanında çayda da diğer tarımsal ürünlerde olduğu gibi büyük bir kadın emeği sömürüsü var. Giresun’dan başlayarak Sarp Sınır Kapısı'na kadar gittiğiniz bütün çay bahçelerinde kadınlar çalışıyor. Sabahın erken saatlerinde yola çıkın kadınlar, çayı topladıktan sonra alım yerlerine taşıyor. Burada kadınlar hem çayı satıyor hem de akşam geç saatlere kadar çalışmaya devam ediyor. 
 
KADIN DAYANIŞMASI 
 
Çay bahçelerinde çalışan kadınlar, uzun çalışma saatleri başta olmak üzere yaşadıkları sorunlara karşı kadın dayanışmasını örüyor. Kadınlar kendi aralarında kurdukları imeceler ile birbirlerine yardım ederek çayı topluyor. Artvin Hopa’da bulunan Garci (Hendek) köyünde çay bahçelerinde çalışan kadınlar, hem maruz kaldıkları emek sömürüsünü hem de ördükleri kadın dayanışmasını ajansımıza anlattı. 
 
ÇAY KADIN EMEĞİDİR
 
Garci köyünde çay bahçesinde çalışan Sevil Topal, Karadeniz’in genelinde bahçelerle kadınların çalıştığını söyledi. Çayın kesinlikle kadının emeği olduğunu belirten Topal,  çayı toplama ve satma aşamasının kadınların yaptığını, taşıma işini erkeklerin ancak erkeklerin taşımadığı zamanlarda da kadınların taşıdığını söyledi. 
 
SABAH 5’TE MESAİ
 
Tarlada, bahçede çalıştıktan sonra da eve gidip ev işleriyle uğraştıklarını ve bu nedenle dinlenemediklerini belirten Topal, “İlçe merkezine indiğiniz zaman şu an çay ocakları (kahvehaneler) hep erkeklerle doludur. Buranın kültürü ile alakalı bir şey. Erkekler biraz pohpohlanmış ev işi yapmazlar, çay toplamazlar. Özellikle Hemşinlerde erkekleri çok severler. Tarlada, bahçede emeğin çoğu kadınlardadır. Sabah okula giden çocuklarımız var. Sabah 5’te kalkıp çaya geliyoruz. Okula gidecek çocuklarımızı dert ediyoruz. Çok sorumluluğumuz var. Fiziki ve psikolojik olarak hiçbir zaman rahat değiliz” ifadelerini kullandı. 
 
KADINLARDAN İMECE USULÜ 
 
Erkeklerin bahçeye girmeleri durumunda “Ben eşime yardım ettim” mantığında olduklarını vurgulayan Topal, erkeklerin bunu görev olarak kabul etmediklerini dile getirdi. Yaptıkları işin fiziki olarak çok yorucu olduğunu vurgulayan, çaya koyulan kota ve kontenjanın çay alımını düşürmesi, özel sektörün fiyatı düşürmesi gibi sorunların yaşandığının altını çizdi. Emeklerinin karşılığını alamayan kadınlar olarak işçi giderlerini düşürmek için imece usulü çalıştıklarını belirten Topal, “Mesela bu imecede hiç erkek yoktur. Kadınlar birbirine gider, kadınların kendi aralarında oluşturduğu bir dayanışmadır” dedi.
 
KÖY HAYATI BİTİRİLDİ
 
Çayı yağmurda bile toplamak zorunda olduklarını belirten Topal, 2-3 gün beklemeleri durumunda çayın dalında kuruduğunu bunun da hem kalitenin hem de ağırlığın düşmesine neden olduğunu söyledi.  Giderlerinin çok olduğunu ve emeklerinin karşılığını alamadıklarını dile getiren Topal, "Buranın geçim kaynağı çay ama bu halk hiçbir zaman o karşılığı alamadı. Yılda 3 kere topluyoruz ama yine kendi ederini bulmuyor” diye belirtti. 
 
‘EMEĞİMİN DEĞERİ KALMIYOR’
 
Kadınlardan oluşan imece usulüyle çayı topladıklarını belirten Aslıhan Topal ise çocuklarını okutmak ve gelir elde etmek için kadınların bahçede çalıştığını kaydetti. Fakat emeklerinin karşılığını alamadıklarına dikkat çeken Topal, “Çay topluyorum ama devlete veremiyorum. Daha 3 ton çayım olmasına rağmen kotam bitti. Bunu mecburen özele satmak zorunda kalacağım. Emeğimin hiçbir değeri kalmıyor. İşçi tutmaya param yetmiyor. Çayın karşılığını alamıyorum ki işçi tutup toplasam. 1 aydan fazla çay toplayacağım” dedi.  
 
FABRİKALAR KURULSUN
 
Yaşadıkları sorunun ÇAYKUR’un yeni fabrikalar kurarak bu sorunu çözebileceğini belirten Topal, “2019’un ÇAYKUR fiyatına özel sektör çay alıyor. Aradan iki sene geçmiş. 2 buçuk lira nedir? Yetkililere seslenmek istiyorum. Bize bir çare bulun. Öncesinde kontenjan oluyordu ama ne kadar çayımız çıkarsa verebiliyorduk. Ama sonrasında kota çıkardılar. Kontenjanı düşürdüler. Bizi bu kadar ezmelerine gerek yok. Özellikle kadınlar çok eziliyor. Bunun tüm eziyetini biz çekiyoruz. O yüzden lütfen çere bulsunlar” diye belirtti.
 
‘BU FİYATA ÇAY VERİLİR Mİ?’
 
Garci köyünde yaşayan 61 yaşındaki Zeliha Topaloğlu, çocukluğundan beri çay topladığını belirtti. Topaloğlu, sabah ezan vaktinde bir çok kez kahvaltı dahi yapmadan çay toplamaya koyulduğunu söyledi. Topaloğlu, çayda uygulanan kota ve kontenjan uygulamalarına tepki göstererek, sözlerini şöyle sürdürdü: “Köyler heyelan bölgesi olduğu için köyde kalamıyoruz. Her gün gidip gelmek zorundayız. Arabası olmayan için zor oluyor. Araba tutmak zorunda kalıyoruz. Kontenjanı 25’e indiriyor. Hiç olmazsa 35-40 olsun. Onu da kabul ediyoruz. Çay elimizde kalıyor. Özel sektöre  vermek zorunda kalıyoruz. Özelde kilosunu 2 buçuktan alıyor. Bu fiyata çay verilir mi? Bu yurttaşı ezmekten başka bir şey değil. Zeytinin, peynirin kilosu kaç para oldu? Biz gerçekten zor durumdayız. 60 yaşını geçtim hala çay topluyorum. 70 yaşında çay toplayanlar var. Mecbur olmasa o yaşta yağmurda çay tarlasına girer mi?” 
 
MA / Tolga Güney

Diğer başlıklar

11:28 DAİŞ’in Irak saldırısında 3 kişi yaşamını yitirdi
11:26 Kadınlar tekçiliği ortadan kaldırmaya kararlı
11:06 Ahmet Türk: Muhatap Kürt halkı ve aktörleridir
10:59 Temel: HDP belirleyici rol üstlenecek
10:54 Şenyaşar ailesi: Adalet tabeladan ibaret
10:43 Kılıçdaroğlu: İktidarın alternatifi oluştu
10:25 HDP Yerel Yönetimler Konferansı: Türkiye’nin tüm sorunlarını çözmeye talibiz
10:18 Maltepe Cezaevi’nde 3 tutuklu koronavirüse yakalandı
10:03 Datça'da peş peşe 2 deprem
09:18 Emniyet bekçisi bir kadını katletti
09:06 Jiyan Haber’in imtiyaz sahibine ölüm tehdidi
09:05 Soçi öncesi ön hazırlık: Kırım salvosu
09:04 Eliaçık: Erdoğan, Erbaş'la oy arttırmaya çalışıyor
09:03 Barınamayan öğrenciler kararlı: Çözemiyorsanız o koltuktan inin
09:02 Ardanuç lavantayla canlanacak
09:00 26 EYLÜL 2021 GÜNDEMİ
25/09/2021
23:33 Dersim’de kaza
23:16 Adana’da Deniz Poyraz futbol turnuvasından renkli görüntüler
22:47 ‘Örgütlenirsek toplumumuzu özgürleştirebiliriz’
21:22 Koronadan 193 kişi daha hayatını kaybetti
20:19 Yaşam savunucularından iktidara: İklimi değil sistemi değiştir
20:06 Yerel Yönetim Kadın Konferansı ‘Jin, Jiyan Azadî’yle son buldu
19:57 Apê Musa İzmir’de anıldı
19:49 HDP'li gençler madde bağımlılığına karşı bildiri dağıttı
19:03 Erdoğan’dan öğrencilere ilişkin açıklama: Yalan söylüyorsunuz
18:48 İstanbul Kent Konseyi’nden tarım şenliği
18:40 Batman Valiliği’nin Hasankeyf videosuna tepki yağdı
18:24 Demirtaş’tan Kürtçe kitap önerisi: Kürt çocukları anadillerinde okuyup yazamıyor
17:55 Bülbül: Pütürge’de insanların barınma hakkı ellerinden alınıyor
17:20 Şırnak’taki TOKİ konutları dökülmeye başladı
17:16 DBP İstanbul’da danışma bürosu açtı
17:11 39 mülteci hakkında sınır dışı edilme kararı
16:50 Karamollaoğlu: Kayyımlar genel kural haline gelmiş
16:11 Gabar Dağı’ndaki yangın kendiliğinden söndü
15:47 Bakanlığa ‘İmralı’da ihlal yok’ savunması soruldu
15:47 ‘Hevaller’ ifadesi 'örgütsel iletişim kelimesi' sayıldı
15:23 2 yılda 63 hasta tutuklu yaşamını yitirdi: 'Öldürme politikası' izleniyor
15:15 Tuşba'da sel: Altyapı yok
14:52 Dayanışma konserine koronavirüs yasağı
14:42 Cezaevinde 28 yılda 5 kez mide kanaması geçirdi
14:38 ‘26 yıldır kayıp olan Eroğlu nerede?’
14:26 Babacan’dan ‘Adı Kürt meselesidir' paylaşımı
14:14 Aydeniz: Çözümün muhatabı Öcalan’dır
14:08 5 çocuklu aile 8 aydır elektriksiz
14:00 Dersim’de ajanlık dayatmasına karşı suç duyurusu
13:34 Cumartesi Anneleri: Galatasaray'daki işgali sonlandırın
13:33 Dedeoğulları’nın avukatı Karabulut: Savcı, emniyetin gönderdiği WhatsApp görüşmelerini bizden saklıyor
13:13 CHP’den Cumartesi Anneleri’ne pankartlı destek
12:48 ÖSO’nun elindeyken ailesine 10 saniyelik ses kaydı gönderdi
12:16 Van’da sağanak yağış sonrası ev ve iş yerlerini su bastı
12:12 Diyarbakır ve Batman’da kayıpların akıbeti soruldu
11:56 Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ABD'de temaslara başladı
10:59 Şenyaşar ailesi: Hak, hukuk, adalet mücadelesi büyüyor
10:52 Buldan: Eşit temsiliyete duyarlı demokratik sistemi kadınlarla kuracağız
10:51 HDP Yerel Yönetimler Kadın Konferansı başladı
10:50 Cemevlerinin kapılarını öğrencilere açan AVK: İktidar köklü bir çözüm bulmalı
10:47 Kürt Dili ve Edebiyatı bölümüne 3 kontenjan ayrılmasını Bakana sordu
10:46 İkizköylüler hakaret eden hakimi şikayet etti
10:37 Erdoğan’ın Kürt sorunu zikzakları: Yok, var, çözdük, yok
10:27 Adalet Nöbeti'ne katılan avukatlar: Adalet er ya da geç tecelli edecek
10:14 Türkiye, Kuzey Suriye’ye akan Fırat suyunu 200 metreküpün altına düşürdü
10:06 İdil kırsalında yangın
09:54 Çocuklarının cenazesini almak için mücadele ediyorlar
09:50 Kırkazak: Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Türkiye’den yol haritası istiyor
09:08 Ağaç kıyımı sırasında bir asker hayatını kaybetti
09:07 Yoksulluk ve ekoloji mücadelesini bütünleştiren bir kadın: Wangari Maathai
09:06 Kadınlar Danıştay'ın ret kararına itiraz edecek
09:06 AYM'nin Özgür Gündem kararı AİHM’e taşınacak
09:05 Uyuşturucu tehdidi karşısında teşvikvari sessizlik!
09:02 Kahveci: Konut krizinin nedeni yönetim zafiyeti
09:02 'Cebimizdeki para gün geçtikçe eriyor'
09:02 Öğrenci yurdu asker ve koruculardan alınamıyor
09:02 Ekolojist Işıklı: Doğa talanı ÇED'siz hızlandırılıyor
09:01 Mehmet Öcalan: Çözümün yolu İmralı ve Meclis'ten geçer
09:01 İmralı'da özgürlük diyalogları: Eril iktidardan sonsuz boşanmalı
09:00 25 EYLÜL 2021 GÜNDEMİ
00:23 Öğrenciler eylemlerini sürdürüyor
00:16 Dedeoğulları’nın korunmasına yönelik Valilik ve Kaymakamlık’ta kayıt bulunamadı
24/09/2021
22:41 Düğün konvoyuna silahlı saldırı
22:29 Akşener: Cumhurbaşkanı adayı değil, başbakan adayıyım
21:52 Kadıköy’de toplanan HDP’liler: Yoksulluk kader değildir
20:34 34 işçi örgütünden mitinge katılım çağrısı
20:29 Koronavirüs tablosu: 27 bin 197 vaka, 221 vefat
20:22 Ebru Aras’ı katleden failin tahliye edilmesi protesto edildi
20:16 Türkiye’nin bombardımanında bir sivil yaralandı
19:43 Nehil Sazlık’taki yangın kısmi olarak kontrol altına alındı
19:33 Sedat Peker: Türkiye'de bürokrasi ve siyasetle iç içe bir narko yapı yaratılmaya çalışılıyor
19:18 CHP Sözcüsü: Sorun yok deyince çözüldü zannediyorlar
19:07 Ekoloji örgütleri: İklim krizine karşı harekete geçilmeli
18:47 Türkiye Tıl Temir’de Şam noktasını bombaladı
18:38 KESK üyeleri hakkında beraat talebi
18:23 Boğaziçi’nde akademisyenlerin nöbeti 177’nci gününde
18:12 Şırnak'ta bir tutuklu sevk edildi
18:00 Özerk Yönetim’den Danimarka Dışişleri Bakanlığı’na ziyaret
17:51 Gözaltına alınan 8 kişi serbest bırakıldı
17:44 STÖ’lerden kayyım tepkisi: Yüksekova’da rant anlayışı hakim
17:41 Burhan Sönmez PEN International başkanı seçildi
17:30 Cenevre’deki 'Türkiye Mahkemesi' kararını açıkladı
16:57 Eğitim Sen: Okul koridorlarında ezan okutuluyor
15:23 İHD: Öğrencilerin barınma sorununa kalıcı çözüm bulunsun