Beriya hevdîtina Soçiyê amadekarî: Salvoyê Qirimê

img

NAVENDA NÛÇEYAN - Serokkomar Erdogan, diyar kir ku dê îlheqa Qirimê ya ji bo Rûsyeyê esas negirin. Tê gotin armanca sereke ya daxuyaniyên Erdogan, ew e ku di hevdîtinên Soçiyê de, di warê Îdlibê de hin tawizan bi dest bixe. 

 
Dê Serokê Dewletê yê Rûsyayê Vladîmîr Pûtîn û Serokkomar Erdogan di 29'ê Îlonê de li Soçiyê bên cem hev du. Rojeva herî girîng jî hebûna Tirkiyeyê ya li Îdlibê ye. Rêveberiya Enqereyê ku dixwaze li Îdlibê bimîne, beriya hevdîtina Soçiyê "qerta Qirimê" bel dike. 
 
HEM LI DEFÊ DIXE HEM JÎ LI ZIRNEYÊ
 
Erdogan, cardin eynî Erdogan e. Pêşiya wî Şam, dawiya wî Şam. Di navbera rojavayê cîhanê û Rûsyayê de dişewişe. Taktîka xwe ya "hem li defê dixe hem jî li zirneyê" didomîne. Di Rûniştina 76'an a Desteya Giştî ya NY'yê ya li New Yorkê da, Qirimê daxilî nav rojeva xwe kir. Kontrolkirina Rûsyayê ya Qirimê wekî "dagirkeriyê" pênase kir û diyar kir ku qethiyen dê esas negirin. Her wiha xwenîşandana li gel Serokê Dewletê yê Ûkraynayê Volodîmîr Zelenskiy  jî, li Rûsyayê bû cihê bertekên mezin. "Teşqelederxistina" di navbera alîgiran, welatan, koman û partiyan de yan xûyeke Erdogan e yan jî îqtidara xwe li ser vê ava dike. Em di siyaseta navxweyî, Tirkiyeyê, de jî şahidê vê yekê ne. 
 
HER TIŞT JI BO ÎDLÎBÊ
 
Dê Pûtîn û Erdogan, di 29'ê Îlonê de careke din li Soçiyê bên cem hev du. Tê gotin dê di hevdîtinê de partiya dudoyan a S-400'an û meseleya Îdlibê têra xwe bê nîqaşkirin. Gelo beriya vê hevdîtinê, çima Erdogan benîştê Qirimê xist devê xwe? Di vî warî de li Ria Novostiyê dahûrandinek hatiye kirin. Ji pisporên ajansê yên Tirkiyeyê Yaşar Niyazbayev, derpêş dike ku ya rast Erdogan amadekariya Soçiyê dike. Ji lew re rêveberiya rûs dixwaze Tirkiye eskerên xwe ji Îdlibê derxîne. Tew Kremlînê, di hevdîtina bi Esad re kiribû de, ragihandibû ku Sûriye ji ber hebûna eskerên biyanî nerihet e. Erdoganê ku dixwaze li Soçiyê di warê Îdlibê de hin tawizan bi dest bixe, wer xuya ye bi salvoyên Qirimê dixwaze Moskovayê çavtirsandî bike. Li gor Niyazbayev, di paşperdeya salvoyan de armanca ku cardin çavkirina ji bo rojavayê cihanö heye. Daxilbûna Qirimê ya ji bo Ûkraynayê, di heman demê de tê wateya li Behra Reş bidestxistina hevsarên NATO û DYA'yê. Li gor Yaşar Niyazbayev, armanceke din a têhilanîna Qirimê jî, tetarên li Tirkiyeyê ne. Muhtemelen Erdogan dixwaze beriya hilbijartinê xwe li ber dilê hilbijêrên tetar xweş bike.
 
Meseleya Qirimê, li Rûsyayê meseleyeke xwedî karaktereke pir hesas e. Nîqaşkirina vê meseleyê, hema bibêje wekî ku mirov dar di qula mozan rabike. Dibe ku ji nişka ve gelek moz bi we vebidin. Axaftina Erdogan, hêrsa gelê Rûsyayê rakir. Tê dîtin ku gelek derdor bertekê nîşan didin. Mesela li gor nûçeyeke malpera gazeta.ru'yê Endamê Komîteya Navneteweyî ya Konseya Federasyona Rûsyayê Sergey Tsekov, bi gotineke wıha bersiv da Erdogan: "Meriv bibê helaw, devê meriv şîrîn nabe." Senator Tsekov, diyar dike ku Erdogan çi dibêje bila bibêje, lê dê Qirim heya hetayê girêdayî Rûsyayê be. Her wiha Serokê Xweseriya Neteweyî-Çandî ya Herêmî ya Tetarên Qirimê Eyvaz Umerov jî dibêje, Enqere meseleya Qirimê spekule dike. Li gor wî, Tirkiye dikare delegasyonekê bişîne wir û vekole ku piştî tetar ketine bin banê Rûsyayê bê çawa dijîn. Midûra Enstîtuya Stratejiyên Siyasî û Aborî yê Navneteweyî Yelena Panîna jî derpêş dike ku Qirim heya 2014'an jî "mîrîtiyeke" Tirkiyeyê bû. Li gor Panîna, Tirkiye ji bo li Bakurê Qafqasyayê û Behra Reş xurt bibe, dixwaze Qirimê wekî "binkeyekê" bi kar bîne. 
 
Bêguman axaftina Erdogan, hêrsa derdorên din ên civakê jî rakir. Malûm e, di mijarên wisa de li Rûsyayê hesteka patrîotîst xurt dibe. Şîroveyên têkildarî dahurandina Ria Novostiyê ku me li jorê behsa wê kir, hêleke rastiyê dide der. 
 
Çend ji van şîroveyan: 
 
"* Eugen Weigel: Çima ev qasî bala Erdogan dikişîne ku Qirim aydê kê ye? Tiştek heye, ew jî Qirim ne aydê Tirkiyeyê ye. 
 
* İzya Liberman: Erdogan dostê me yê herî baş e! Balafira me tê xistin, em bizava tirk dikin. Balyozê me tê kuştin, em S-400'an difiroşin. Li Qerebaxê helîkopter tê xistin, em santrala enrjiya nukleerê çêdikin. 
 
* Gennadiy Peltser:… Gelo hê em ê firingiyên xirabe bistînin?
 
* Dmitriy Nedoseko: Ji Erdogan re bibêjin ku Rûsya Stenbolê wekî axa Tirkiyeyê nahesibîne. 
 
* Dmitri Andryuşko: Gelo qey ji bo serdemekê zêdetirî 2 milyon rûs ji bo Tirkiyeyê zêde ne? Bi ya min pir zêde ye. Erdogan efendî! Tu bike carewar." 
 
MA / Îsmet Konak 
 

Sernavên din

09:20 'Heta ku em cenazeyan wernegirin, em ê li ber xwe bidin'
09:07 ‘Heya meseleya kurdî çareser nebe dê yên din jî çareser nebin'
09:07 Komeleya Lêkolînên Kurdî dersa onlayn da 3 hezar kesî
09:07 Li Yazixanê dibistan heye, lê rê tune!
09:07 Gozelîya ku avê dide Amedê 51 sal in bêav e!
09:06 Piştî ava bendavê kêm bû, doza heqê îstimlaqê li gundiyan kirin
09:06 Dibistan bûn qadên berbelavbûna şewbê
09:06 17 sal in avê venaxwe!
09:00 ROJEVA 26'Ê COTMEHA 2021'AN
25/10/2021
17:54 Girtiyên ku Sîrûda Îstîklalê nexwendin hatin derbkirin
17:13 Li Wanê îstîmara zayendî: Çawişê pispor ê faîl hat girtin
16:54 Olûç: Divê şerê Sûriyeyê bi rêbazên demokratîk bê çareserkirin, ji tezkereyê re na
16:29 16 rêxistinan banga tezkerê kirin: Nebin hevparê sûc
16:19 DEDAŞ’ê dîsa li gundên Hezoyê ceyrana dînamoyên avê birî
16:00 Budçeya Gel: Em ê dawî li şatafata Qesrê bînin
15:34 Gulnaz Karataş hat bibîranîn
15:33 Bertek nîşanî qedexeyên şahiyên NÇM’ê dan
14:40 Dema xwestin daxuyanî bidin hatin binçavkirin
14:27 Daxwaznameya girtiyê ku xwest tevlî Doza Kobanê bibe hat astengkirin
14:24 Parêzerên doza Denîz Poyraz: Kujer 27 caran li Miduriyeta Polîsan geriyaye
14:09 Hevdîtina Erdogan û Bahçelî: Wê operasyon bê axaftin
13:55 Li Idlibê êrişî noxteyên hêzên girêdayî Tirkiyeyê hat kirin
13:49 Ji girtiyan re gotin ‘karê we li vir qediyaye’ û sewq kirin
13:26 Serokê Baroya Wanê Ûçar: Li girtîgehan binpêkirinên mafan bi hêsanî pêk tên
13:13 22 parlamenterên HDP'ê êrişa zayendî ya li girtîgehê ji Wezîrê Dadê pirsîn
12:44 Malbata Şenyaşar: Ji qêrîna dayikê re bêdeng nemînin
12:37 Dolar derket 9,85 TL'yan û rekoreke din şikand
12:24 HDP: Li şûna gefan bila biryara DMME'yê pêk bînin
12:02 'Kurdistana Biçûk’ a Kazakistanê: Kaskabûlak
11:35 Yilmaz: Divê muxalefet di tezkereyê de nebe hevkarê sûc
11:29 'PDK’ê nexweşxaneyek taybet ji bo kesên ji çekên kîmyawî bandor dibin vekiriye'
10:15 Tê payîn di rojeva kabîneyê de destwerdana li dijî Rojava hebe
09:06 Dadgeha Bilind 'bêcezakirinê' pir dît û daxwaza beraetê kir
09:06 Pîşeya ku ji bêderfetî dijî!
09:06 Generalên biçûk ên Apê Mûsa Bi navê 'Çerx' bûn mijara sînemayê
09:06 Girtî Yildiz: Zext veguherîne êrişên fizîkî
09:06 Malbatan piştgirî da têkoşîna li dijî fihûş û hişbirê
09:06 Cotkarê petixan: Heta kîngê em ê xesar bikin?
09:00 ROJEVA 25'Ê COTMEHA 2021'AN
24/10/2021
18:08 Damezrandina MKM'ê bi gerandina govendê pîroz kirin
17:04 Dest danîn ser arşîva muzîkê ya hunermend Karakaş ê hat binçavkirin
17:00 Panela Ciwanan: Tûrnûvaya Fûtbolê îtîraza desthilatê ye
15:07 Meclisa Jinan a HDP'ê: Li dijî budçeya zilam budçeya li gorî zayendiya civakî
14:49 Xizma girtî ku çûbû hevdîtinê bi lêgerîna tazî re rûbirû ma
14:48 Maşîneya zirxî li 6 wesayîtan qelibî: 3 kes birîndar bûn
14:26 7 meh in ji Ocalan agahî nayê girtin
13:03 Karabûlak, sirgunî girtîgeheke din hat kirin
13:01 Civaknas Schmîdt: Gefa esil Erdogan e
12:36 Çetînkayayê infaza wî şewitantandin hat sewqkirin
12:06 Di 6 mehan de 323 êrişên kîmyewî çêbûn
11:57 QSD: Li Kobanê 3 şervanan jiyana xwe ji dest da
11:35 Têkoşereke edeletê: Kadriye Encû
11:15 Malbata Şenyaşar: Em bi serdema herî bêedalet re rûbirû ne
10:57 Navenda Xwendekarên Silopiyayê: Pirtûkxaneya Mîr Celadet Bedirxan
09:07 Prof. Dûrmûş: Daxilbûna nava şerekî nû, dê bibe geşkirina agir
09:06 Şîroveya rihayiyan a ji bo aboriyê: Dawî kendal e
09:05 Pirtûka helbestan a Ramazan Besîliyê 29 sal in girtî derket
09:04 Piştî pêvajo hat xerakirin dest bi cezakirinê kirin
09:00 ROJEVA 24'Ê COTMEHA 2021'Ê
23/10/2021
16:52 Hunermend Guneştekîn bersiva rexneyên li ser xwe da
16:45 Dayikên Şemiyê: Em ê hesabê hestiyên xwe ji wan bipirsin
16:30 Çalakiya ‘Rûniştina F’ di hefteya 500’emîn de ye
16:24 Li Qilêbanê jinek ciwan xwest xwe întîhar bike
16:15 Li Edeneyê jî konsera NÇM’ê hat qedexekirin: Wê konser li avahiya HDP’ê were lidarxistin
15:42 Sancar bang li muxalefetê kir: Em ji tezkera şer re bêjin na
14:59 Di hefteya 500'emîn de bang li îqtidarê kirin: Em ê dev jê bernedin
14:43 ‘Bila girtiyên nexweş Burgu û Gokan werin berdan’
14:34 Li aqûbeta Cemîl Kirbayir hat pirsîn
14:33 Polîsan bi ser şantiyeyê de girtin: Gelo we bêriya xendekan kiriye?
14:15 PZK’ê helbestvan Cegerxwîn li gundê lê ji dayik bûye bi bîr anî
14:01 KCD: Bidawîkirina aloziyan bi azadiya Ocalan pêkan e
13:41 Xizmên Windayan li aqûbeta Dr. Recaî Aydin pirsîn
12:35 HDP’ê serdana TTB’ê kir: Divê em xwedî li budçeya gel derkevin
12:05 Serokê EMEP’ê serdana Malbata Şenyaşar kir
11:21 ‘Heke em dengê xwe dernexin wê budçeya 2022’an jî bibe budçeya şer’
10:43 44 sal in sewalkariyê dike lê zirarê dike
10:09 Li dijî binpêkirinên li girtîgehan rêzebername: Em bibin dengê girtiyan
09:06 Malîyeta 5 salan a polîtîkaya ewlehîparêz 600 milyar dolar e
09:03 Gelê herêmê naxwaze li Dero Findikoyê pengav bê çêkirin
09:03 Projeya germavê 20 meh in neqediyaye
09:03 SES: Divê li Şirnexê AMATEM hebe
09:03 Rektor soza ku dê çayê bike 50 quriş da xwendekaran
09:03 Li Îmraliyê cezayê voltaavêtinê
09:00 ROJEVA 23'YÊ COTMEHA 2021'AN
08:23 Yek ji dayikên Roboskiyê Kadriye Encu wefat kir
22/10/2021
20:53 Doza Komkujiya Pirsûsê: Dadgehê ceza li bersûcekî tenê birî û dosyeya dozê girt
20:39 Piştî lêgerîna eskeran a qawişê 14 girtî bi virûsê ketin
16:05 ÎHD: Li girtîgehên Egeyê 147 binpêkirinên mafan qewimîn
16:02 Parlamenterên CHP’ê serdana Malbata Şenyaşar kirin
15:32 Walîtiya Rihayê çalakiyên ji bo Doza Pirsûsê qedexe kir
15:11 Sancar: Îqtidar bi feraseta ‘qencî û sedeqeyê’ nêzî astengdaran dibe
15:02 Tûncel: Agirê Prometheus di destê HDP’ê de ye
14:39 Li Edene û Mêrsînê cezakirina Gokkan hat protestokirin
14:01 Jinan jî li dijî bikaranîna çekên kîmyewî bang kir
13:39 Doza Pirsûsê: Dadgehê daxwaza ji bo dosyeya El Aggal red kir
13:39 Piştevaniya ji bo Gokkan: Esas hedef têkoşîna jinan e
12:31 Başaran: Em kurd in, jin in, li vir in
12:22 Doza Kobanê: Xebata hilbijartinê sûc hatiye nîşandan
11:56 Di Doza Pirsûsê de daxwaza parastina parêzeran hat redkirin
11:41 Dîmenên wesayîta ku polîsan gulebaran kiribû derketin holê